Amerikan Beyaz Kelebeği

Amerikan Beyaz Kelebeği (Hyphantria cunea)

TANIMI

Ergin Kelebek bireyinin vücut uzunluğu ortalama erkeklerde 11, dişilerde 15 mm’ dir.

  • Gerilmiş kanat genişliği ise 25-30 mm’ dir. 
  • Kelebeğin esas rengi beyaz, sırt ve karın kül rengine çalan bozdur. Bazı erkek, dişi ergin bireylerde üst kanatlarda siyah nokta şeklinde lekeler mevcuttur. 
  • Kuzey Amerika orijinli olup ülkemizde ilk kez 1975 yılında Edirne, İstanbul ve Tekirdağ’da görülmüştür.
YAŞAM DÖNGÜSÜ

Yumurta Zamanı ⸺ Larva Zamanı ⸺ Pupa Zamanı ⸺ Ergin Zamanı

şeklinde gerçekleşmektedir.

1. YUMURTA ZAMANI
  • Yumurtaları 0.5-0.6 mm çaplı, krem rengindedir.
  • Paket halinde bıraktığı yumurtaları bir sıvı ile birbirine ve yaprağa yapıştırır, üzerlerini abdomenin sonundaki yeşilimsi beyaz kıllarla örter.
  • Yumurta kümeleri yeşilimsi beyaz görünümleriyle kolayca fark edilmektedir.
  • Dişiler yumurtalarını genel olarak yaprakların alt, bazen de üst yüzlerine bırakabilirler.
  • Yumurta 1-3 günde açılır. 
  • Açılan yumurtalardan çıkan Larvalar açılış sırasında yumurta kabuklarını kısmen yiyip müşterek yuvalarını örmeye başlarlar. 
2. LARVA ZAMANI
  • Ağaca asıl zararı yumurtadan çıkan larva denilen bu tırtıllar yapmaktadır.

  • Tırtılların (Larvaların) vücudu değişik boyutta, siyah ve her halkasına da dörder adet portakal renkli benek ile bu beneklerden çıkan kıllar ile bezenmiştir.

  • Başları siyah, göğüs bacakları koyu boz renkte, karın bacakları ise donuk sarıdır.

  • Olgun Tırtıllar (Larvalar) 2.5 – 3.5 cm. dir.

  • Yumurta kümelerinden çıkan larvalar, bu dönemde toplu halde yaşayarak yaprağın alt yüzünde ipeksi ağlar örer, sonra ağı artırmak suretiyle daldaki diğer yapraklarla ilk yaprağı bağlarlar ve ağlar içinde beslenirler.

  • Olgunlaşmaya başlayan larvalardan beslenmesini tamamlayan her bir birey ağ kümelerinden çıkarak bireysel yaşamaya başlar ve yaprakları sadece ana damarları kalacak şekilde yerler.

  • Körpe ve olgunlaşmaya başlayan meyveleri de yiyerek ürünün azalmasına veya tamamen yok olmasına neden olurlar.

  • Beslenmesini tamamlayan larvalar kışı pupa olarak geçirmeye hazırdır.

3. PUPA ZAMANI
  • Kışı pupa halinde geçirir. 

  • İkinci jenerasyon zararı ya da ertesi yıl erginlerini meydana getirmek üzere genellikle ağaçların toprak ile birleştiği yerlerde, ağaç kabuğunda ve çok yaşlı ağaçların kovuklarında binaların çatı saçakları arasında bir koza içine pupa olmaktadır. 

4. ERGİN ZAMANI
  • Kışı pupa halinde geçirir. 

  • İkinci jenerasyon zararı ya da ertesi yıl erginlerini meydana getirmek üzere genellikle ağaçların toprak ile birleştiği yerlerde, ağaç kabuğunda ve çok yaşlı ağaçların kovuklarında binaların çatı saçakları arasında bir koza içine pupa olmaktadır. 

YAPTIĞI ZARARLAR VE MÜCADELE YÖNTEMLERİ

AĞAÇLARA VERDİĞİ ZARAR
  • Larva (Tırtıl) Zamanında, yaprağın alt yüzünde ipeksi ağlar örer, sonra ağı artırmak suretiyle daldaki diğer yapraklarla ilk yaprağı bağlarlar ve ağlar içinde beslenirler.

  • Olgunlaşmaya başlayan larvalardan beslenmesini tamamlayan her bir birey ağ kümelerinden çıkarak bireysel yaşamaya başlar ve yaprakları sadece ana damarları kalacak şekilde yerler.

  • Bitki gelişimine verdikleri zarar ile ürün kaybına neden olurlar.

  • Körpe ve olgunlaşmaya başlayan meyveleri de yiyerek ürünün azalmasına veya tamamen yok olmasına neden olurlar.

  • Yumurta kümelerinden çıkan larvalar, yaprağın parankimasını üst epidermise kadar yerler. Daha sonra yaprağın üst yüzeyine geçerek üst epidermisi tahrip ederler

  • Birçok bitkide beslenebilme kabiliyetinde olan bu zararlı ile mücadele edilmediğinde popülâsyonunu artırarak farklı alanlarda yeni zararlara neden olabilmektedir.

  • Yapılan akademik çalışmalarda bu zararlının 628 farklı bitki türünde zarar meydana getirdiği tespit edilmiştir.

  • En çok Dut ve Akçaağaçlarda görülmekle birlikte, Elma, Armut, Kiraz, Fındık, Ayva, Ceviz, Erik gibi meyve ağaçlarında ve hatta Söğüt, Meşe, Kavak ve Çınar gibi kent ekosistemine ve ülke ekonomisine katkı sağlayan ağaçlarda da zararı tespit edilmiştir.

MÜCADELE YÖNTEMLERİ

Genel olarak; Haziran ve Ağustos aylarında olmak üzere iki Jenerasyon oluşturan bu zararlı ile mücadele kapsamında gözle yapılan kontrollerde yapraklarda yumurta paketleri ve larva kümeleri görüldüğünde mücadele zamanının geldiği anlaşılır.

Bu canlı ile ilgili olarak başlıca 4 ana mücadele yöntemi bulunmaktadır;

  1. Mekanik Mücadele Yöntemi
  2. Biyolojik ve Kültürel Mücadele Yöntemi
  3. Kimyasal Mücadele Yöntemi
  4. Entegre Mücadele Yöntemi

Bu yöntemler uygulanmadan önce;

  • Amerikan Beyaz Kelebeği ile mücadeleye karar verilmeden önce, zararlının popülasyon takibinin yapılması gerekmektedir.
  • İnsan Sağlığı üzerinde görülmüş veya tespit edilmiş herhangi bir zararı bulunmayan bu canlının, yaşadığı ekosistemden komple yok edilmesi veya kökünü kurutulması yerine, konu ile ilgili yetkin mühendislerce popülâsyonunun takip edilmesi ve bu takibin, her yıl izlenmesi ve ekosisteme zarar verme eşiğine ulaşıldığında (Epidemi yaptığı zamanlarda) zararlıyla mücadeleye karar verilmesi önem arz etmektedir.
  • Daha sağlıklı bir ekosistem için; bu canlı ile tek bir Mücadele yöntemi ile mücadele etmek yerine, bilinen bütün mücadele yöntemlerinin ekosistem açısından en zararsız olanından başlanarak, konu ile ilgili yetkin olan mühendislerce, sistematik ve entegre bir biçimde uygulanması ve sürecin gözlemlenmesi gerekmektedir.
MEKANİK MÜCADELE YÖNTEMİ
  • Kısa gövdeli ağaçlara bırakılan yumurta paketleri toplanıp alandan uzaklaştırılmalıdır.
  • Haziran ve ağustos aylarında zararlı ile bulaşık ağaçlarda ağ içinde bulunan larva kümeleri kesilip alandan uzaklaştırılmalıdır.
  • -1. ve 2. Jenerasyonun Ergin bireylerinin uçuş yaptığı dönemlerde (Haziran-Ağustos) zararlı ile bulaşık ağaçlarda 3-4 cm eninde oluklu karton şeritler (tuzak bantlar) veya 50-60 cm uzunluğunda ve 10-15 cm eninde telis çuval ve benzeri kuşaklar ağaçların gövdelerinde bir veya iki yerde iple sarılmalıdır.
  • Ağ ile birlikte toplanan larva kümeleri, içinde larva ve pupa bulunan kuşaklar, Parazitoit çıkışına izin veren ancak zararlının doğaya bulaşmasını engelleyen tel kafeslere konulur. Bu yöntemle zararlının yumurtaları imha edilirken zararlı ile beslenen doğal düşmanlarının (Parazitoit) yumurtalardan çıkışı sağlanır.
  • Işık ve feromon tuzakları, zararlı popülasyonunun azaltılmasında etkili olmaktadır.
BİYOLOJİK VE KÜLTÜREL MÜCADELE YÖNTEMİ
  • Bu canlının pupalarının %70’in üzerinde parazitlenebilmektedir.

  • Doğal dengeyi bozmamak amacıyla özellikle bulaşık ağaçların bulundukları alanlarında mutlaka Bacullis thuringiensis içeren biyopreparat kullanılarak mücadele yapılmalıdır. Bu uygulamanın yapıldığı alanlarda kimyasal mücadele uygulanmamalıdır.

  • Bu canlı, meyve zararlıları arasında oldukça fazla parazitoit ve predatörlere sahip olan bir zararlıdır.

    Mesela bu canlı ile beslenen; 

  • Kuşlarda; Serçe (Passer domesticus), Ağaç Serçesi (Passer montanus), Büyük Baştankara (Parus majör), Guguk Kuşu (Cuculus canorus) ve Bayağı Sarıasma (Oriolus orlolus)

  • Predatörlerden: Arma coştun Fabr. Chrysopa vulgaris Schneid, ve Polisler yalıca L. 

  • Parazitoidlerden: Pimpla instigator Fabr. Pimpla examinator F., Theronie ata-lantac Ped., Pimpla turioneüa L., Paniscus testaceus Grav. ve Pracİnon aust ricana (Ichnenrnonidae). Phychopays omnivorus Wolk., Monodon tomerus Wolk., Monoratamerus vire-us Thomus., Dibrachus çavuş Wolk., Trichogramma evanescens Westw. (Trichogram-matidae). Apantelles sp. (Braconidae) Tachina larvanın L., Tachina fallax Meig Pales pavida Meig., Campsilura concinnata Meig., Sarcophaga carnaria (Tachinidae)

  • Bakterilerden:  Bacillus thuringiensis Berliner

KİMYASAL MÜCADELE YÖNTEMİ
  • Canlının epidemi yaptığı dönemlerde, popülasyonun kontrol altına alınabilmesi adına, en son tercih edilmesi gereken mücadele yöntemidir.

  • 1.Jenerasyon (Haziran), 2. Jenerasyon (Ağustos) ve 3. Jenerasyon (Eylül) aylarında larvalar epidermis arasından çıkıp ağlarını örmeğe başladıkları zaman (larvaların 2.ve 3. döneminde) veya yumurta kümelerindeki bütün yumurtalar açıldığında başlamalıdır.

  • Eylül ayından itibaren yağmurların başlaması ve özellikle geceleri hava sıcaklıklarının düşmesi nedeniyle 3.Jenerasyon zarar yapmamaktadır.

  • Her jenerasyona karşı bir ilaçlama yapılır ve yeterlidir.

  • İlaçlı mücadeleden 10-15 gün sonra ağaçlar kontrol edilmeli yeni bulaşma ya da yeni açılan yumurta paketleri varsa ikinci bir ilaçlı mücadele yapılmalıdır.

  • Kimyasal Mücadele Yöntemi uygulanırken bu canlının doğal düşmanlarının varlığı da düşünülmeli ve doğal düşmanlara en zararsız olan preparatlar kullanılmalıdır

    Kimyasal Mücadele Yöntemi Zorunlu olmadıkça uygulanmamalıdır.

ENTEGRE MÜCADELE YÖNTEMİ
  • Entegre Mücadele Yöntemi prensipleri kapsamında yapılacak ilaçlı mücadelede asıl amaç, bu canlının tamamen yok edilmesinden çok popülasyon yoğunluğu dikkate alınarak canlının meydana getireceği zararın ekosisteme zarar vermeyecek eşik değerin altında tutmak olmalıdır.

  • Çevreye en az zarar veren yöntemlere öncelik verilmesi gerekmektedir.

  • Entegre mücadele içinde tüm Mücadele Yöntemleri kullanılır. Öncelikle mekanik, biyolojik, kültürel ve kimyasal yöntemler vakanın durumuna göre uygulanır.

  • Popülasyon, yüksekse ve uygulanan bu yöntemler yeterli gelmezse Çevreye ve faydalı böceklere en az zararı olan tarım ilaçları pestisitler kullanılır.

  • Özel mülkiyette kalan yerlerde; Yapraklarda yumurta paketleri, larva kümeleri ve örülmüş ağlar ile karşılaşıldığında, bunların öncelikle budama makası ile kesilmek suretiyle imha edilmeleri, popülasyonun yüksek seyretmesi halinde ise entegre mücadele yönteminin uygulanması için yetkili mühendislerle veya kurumlarla (Tarım İl Müdürlüğü veya Orman Mühendisleri Odası-İstanbul Şubesi) ulaşılmalıdır.

  • İlaçlı mücadelede özellikle arılara ve zararlı canlılarla beslenen yararlı canlılara zarar vermeyen çevre dostu ilaçların kullanılması önemlidir.

KULLANILACAK BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİYLE İLGİLİ OLARAK REÇETE YAZMA YETKİ BELGESİNE SAHİP KİŞİLERE VEYA KURUMLARA (TARIM İL MÜDÜRLÜĞÜ VEYA ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI-İSTANBUL ŞUBESİ)  BAŞVURULMASI GEREKMEKTEDİR BİTKİ KORUMA ÜRÜNLERİ ÖNERİLEN DOZDA VE ZAMANDA KULLANILMALIDIR.

Daha fazla bilgi ister misiniz?

RA Ormancılık şeffaf bir iletişim anlayışı izler.
Hakkımızda daha fazla bilgi edinmek için lütfen bizimle iletişime geçin.

Unutmayın, ağaçlar hancıysa bizler o handa konaklayan yolcularız. 
Bir ağaç, ürettiği bütün değerleriyle (oksijen üretmesi, karbon tutması, toz tutması, estetik ve peyzaj değeri vb.) gelecek nesillere bırakabileceğimiz en kıymetli hazine olacaktır.
Başa dön